Hình thức đầu tư TP

0
171

Hình thức đầu tư TP trực tiếp hay gián tiếp là câu hỏi lớn khi bắt đầu tham gia thị trường trái phiếu mà NĐT cần lựa chọn. Dưới đây, chúng tôi xin đề cập chi tiết và có so sánh cụ thể hai hình thức đầu tư TP này để giúp NĐT mới có thêm kiến thức và kinh nghiệm trong đầu tư trái phiếu. Từ đó, NĐT có thể dễ dàng đưa ra được lựa chọn đầu tư của mình.

1. Hình thức đầu tư TP trực tiếp

Hình thức đầu tư TP trực tiếp là việc NĐT tự nghiên cứu(có thể nhờ thêm sự hỗ trợ, tư vấn), tự mình mở tài khoản và tự quyết định trong giao dịch và đầu tư trái phiếu. Thực tế thường thấy, tổ chức tư vấn phát hành cho DN sẽ tìm kiếm NĐT và làm các tư vấn cần thiết cho NĐT dựa trên hồ sơ phát hành TP của doanh nghiệp. Tổ chức tư vấn này thường là các công ty chứng khoán. Họ sẽ tư vấn hỗ trợ NĐT trong quá trình đầu tư nếu NĐT cần. Từ đó NĐT sẽ quyết định đầu tư và thực hiện hoàn thiện quy trình đầu tư. Các bước đầu tư của NĐT trực tiếp gồm:

Bước 1: NĐT ký hợp đồng đặt mua sơ cấp với tổ chức phát hành. Hoặc đối với TP đã niêm yết, NĐT cần mở tài khoản giao dịch (tài khoản tiền/chứng khoán) tại đại lý giao dịch TP để chuẩn bị giao dịch trên tài khoản này.

  • Trường hợp mở tài khoản tại Công ty Chứng khoán là thành viên thị trường TP: Công ty Chứng khoán có trách nhiệm đặt lệnh cho NĐT.
  • Trường hợp mở tài khoản tại Công ty Chứng khoán không phải là thành viên thị trường TP: Công ty Chứng khoán nơi mở tài khoản có trách nhiệm đặt lệnh cho NĐT thông qua Công ty Chứng khoán thành viên.
  • Trường hợp mở tài khoản tại Ngân hàng thương mại (tài khoản tiền/chứng khoán): NĐT phải đặt lệnh giao dịch qua Công ty chứng khoán.

Bước 2: Ký quỹ giao dịch ,NĐT chuyển tiền thanh toán cho tổ chức phát hành theo thời gian quy định. Với TP đang giao dịch trên sàn, NĐT nộp tiền ký quỹ đầy đủ vào tài khoản. Với lệnh bán TP, khách hàng phải có đủ số lượng TP đặt bán.

Bước 3: Đặt lệnh giao dịch. Lệnh giao dịch được thực hiện qua Công ty Chứng khoán thành viên thị trường TP(trừ Ngân hàng thương mại là thành viên hệ thống giao dịch trái phiếu).

Bước 4: Nhận kết quả giao dịch chi tiết tại Công ty Chứng khoán đặt lệnh giao dịch.

Bước 5: Thanh toán vào ngày làm việc kế tiếp ngày thực hiện giao dịch, tiền/chứng khoán sẽ được chuyển tới tài khoản của NĐT thông qua hệ thống thanh toán và bù trừ chứng khoán.

Bước 6: Đến hạn thanh thoán lãi/gốc. Tổ chức phát hành/ đơn vị được tổ chức phát hành ủy quyền thanh toán sẽ chuyển tiền thanh toán lãi/ gốc cho NĐT.

Trường hợp chưa đến hạn thanh toán, NĐT có nhu cầu bán lại trái phiếu, khi đó sẽ phát sinh 3 khả năng:

  1. NĐT sẽ tìm đối tác mua bán và thỏa thuận giá bán lại. Khi đó, NĐT và người muốn mua lại trái phiếu sẽ thực hiện các thủ tục sang tên chuyển nhượng tại tổ chức phát hành hoặc đơn vị quản lý đăng ký chuyển nhượng được tổ chức phát hành ủy quyền.
  2. NĐT bán lại cho chính tổ chức phát hành. Khi đó, NĐT phải kiểm tra trong điều ước trái phiếu xem NĐT có được quyền bán lại không hoặc khi nào được bán lại cho tổ chức phát hành.
  3. NĐT bán lại cho chính công ty làm dịch vụ cho tổ chức phát hành, thông thường hiện nay là công ty chứng khoán làm dịch vụ tư vấn phát hành cho TP này hoặc bên thứ 3 có liên kết dịch vụ. Khi đó, NĐT và công ty làm dịch vụ thực hiện giao dịch chuyển nhượng như ở khả năng 1.

Đối với hình thức đầu tư TP trực tiếp này, NĐT cần lưu ý các chi phí phát sinh sau:

+ Phí chuyển nhượng(chi phí làm hợp đồng, thực hiện giao dịch, xác nhận số dư sở hữu) trả cho đại lý quản lý chuyển nhượng thường là các công ty chứng khoán.

+ Thuế thu nhập cá nhân(do Nhà nước quy định) phải nộp cho Nhà nước thông qua đại lý quản lý chuyển nhượng.

+ Phí chuyển tiền(nếu có) trả cho ngân hàng làm dịch vụ thanh toán.

Khi đầu tư TP trực tiếp, NĐT cần nắm rõ các thông tin liên quan đến rủi ro của TP. Dưới đây là những điểm quan trọng NĐT cần lưu ý:

+ Thông tin cơ bản của tổ chức phát hành bao gồm lĩnh vực hoạt động, tình hình sản xuất kinh doanh được nêu trong báo cáo tài chính, thông tin về nhân sự cấp cao…

+ Các điều kiện, điều khoản trái phiếu: Trái phiếu có thể được mua lại bởi tổ chức phát hành hay không?. Thời gian thanh toán lãi/gốc trái phiếu. Lãi suất TP có biến động được tính và trả thế nào.

+ Báo cáo tài chính của doanh nghiệp có được kiểm toán bởi công ty kiểm toán có uy tín hay không? Các doanh nghiệp lớn có uy tín thường sẽ chọn các công ty kiểm toán lớn hoặc công ty kiểm toán được UBCK cấp phép đủ điều kiện kiểm toán cho công ty đại chúng, công ty niêm yết.

+ Điều khoản về ưu tiên thanh toán trong trường hợp công ty phá sản được quy định thế nào?

+ Trái phiếu có hay không có tài sản đảm bảo? Hoặc có sự bảo lãnh/ bảo hộ của Nhà nước. Tài sản đảm bảo là gì, được quản lý tại đâu và thanh khoản của tài sản bảo đảm thế nào? Nếu tài sản đảm bảo là cổ phiếu, BĐS, hàng hóa đã hiện hữu thì cần xem xét hồ sơ định giá các tài sản này. Khi giá trị tài sản này thay đổi theo thời gian, cần định giá định kỳ xác định lại giá trị tài sản đảm bảo. Đơn vị định giá này có uy tín không và cách họ định giá có đảm bảo chính xác khách quan hay không?

+ Cần có các thủ tục nào để xử lý tài sản đảm bảo để thanh toán trái phiếu, ưu tiên thanh toán thế nào.

Khi xem xét cẩn thận và đầy đủ các thông tin này trước khi đầu tư, NĐT trực tiếp TP sẽ hạn chế tối đa được các rủi ro. Giúp khoản đầu tư có nhiều cơ hội có được lãi suất tốt hơn các sản phẩm như tiết kiệm hay chứng chỉ tiền gửi đang phổ biến hiện nay.

2. Hình thức đầu tư TP gián tiếp

Hình thức đầu tư TP gián tiếp là việc NĐT đầu tư gián tiếp vào trái phiếu thông qua việc mua chứng chỉ quỹ đầu tư trái phiếu của công ty quản lý quỹ. Thông thường hiện nay các quỹ này là quỹ mở. Là quỹ đầu tư trái phiếu nên các quỹ này chỉ được mua trái phiếu. Quỹ sẽ có tỷ lệ đầu tư nhất định cho từng loại trái phiếu của các lĩnh vực khác nhau(ví dụ BĐS, tài chính, sản xuất, dịch vụ, …tỷ trọng bao nhiêu %). Tổ chức tư vấn phát hành cho quỹ hoặc tự quỹ sẽ tìm kiếm khách hàng và làm các dịch vụ tư vấn cần thiết cho khách hàng trên cơ sở hồ sơ phát hành chứng chỉ quỹ. Quy trình đầu tư theo hình thức đầu tư TP này như sau:

Bước 1: NĐT mở tài khoản giao dịch, đăng ký mua chứng chỉ quỹ cho đại lý ủy quyền phân phối.

Bước 2: Thực hiện đặt lệnh mua bán chứng chỉ quỹ theo quy định.

Bước 3: Nắm giữ hoặc chuyển đổi, rút vốn khi có nhu cầu.

Đối với hình thức đầu tư TP gián tiếp này, NĐT cần lưu ý các chi phí phát sinh sau:

+ Phí chuyển nhượng khi phát sinh giao dịch mua bán

+ Thuế thu nhập cá nhân(do Nhà nước quy định) phải nộp cho Nhà nước thông qua đại lý ủy quyền phân phối.

+ Phí quản lý quỹ, phí chuyển tiền.

+ Phí phạt(nếu có): Do NĐT bán lại trước hạn cho công ty quản lý quỹ.

Khi đầu tư TP gián tiếp, NĐT cần nắm rõ các thông tin liên quan đến rủi ro của chứng chỉ quỹ mở. Dưới đây là những điểm quan trọng NĐT cần lưu ý:

+ Thông tin cơ bản của quỹ, đây là quỹ trái phiếu mở vì quỹ đóng không phù hợp và có nhiều bất cập. Thông tin về công ty quản lý quỹ, lịch sử đầu tư của quỹ, thành tích trước đó của quỹ, quy mô của quỹ, nhân sự cấp cao của quỹ, đội ngũ chuyên gia của quỹ… Đây là các thông tin được công khai trong công bố thông tin về quỹ khi chào bán chứng chỉ quỹ.

+ Thời gian chuyển đổi và giao dịch của chứng chỉ quỹ. Từ đây, NĐT nắm được khả năng thanh khoản của quỹ để có thể dễ dàng hay không trong việc giao dịch và chuyển đổi từ chứng chỉ quỹ thành tiền khi có nhu cầu.

+ Chiến lược đầu tư và mục tiêu đầu tư của quỹ, tỷ lệ đầu tư các loại trái phiếu của quỹ. Đây là các yếu tố ảnh hưởng tới kỳ vọng lợi nhuận khi đầu tư.

+ Các báo cáo bắt buộc theo quy định của quỹ phải công bố trong thời gian nào, tần suất báo cáo thế nào.

+ Ngân hàng giám sát và ngân hàng lưu ký chứng khoán của quỹ.

+ Các chi phí phát sinh trong quá trình đầu tư chứng chỉ quỹ thế nào? Ví dụ phí giao dịch, phí phát hành, phí mua lại chứng chỉ quỹ…

Những thông tin này đều được báo cáo theo quy định nên NĐT sẽ dễ dàng tìm hiểu. Như vậy, khi ĐT gián tiếp vào chứng chỉ quỹ, NĐT sẽ giảm bớt được khá nhiều công việc. Bởi quỹ mở đã đảm nhận thay NĐT tìm hiểu thông tin về trái phiếu đầu tư. Các rủi ro được giảm thiểu bởi đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm của quỹ và phương pháp đầu tư khoa học. Quỹ sẽ thay NĐT thẩm định toàn bộ thông tin liên quan đến trái phiếu đầu tư. Bên cạnh đó, quỹ sẽ cơ cấu đầu tư một cách hợp lý nhất để đảm bảo an toàn và tối đa hóa lợi nhuận cho danh mục đầu tư. Tuy nhiên, cũng giống như các quỹ đầu tư vào các loại chứng khoán khác. Quỹ mở đầu tư trái phiếu do tuân theo phương pháp đầu tư đảm bảo an toàn hơn nên có thể cũng là lý do ảnh hưởng tới khả năng sinh lợi khi đầu tư. Bên cạnh đó, việc NĐT phải trả thêm các khoản phí khi đầu tư gián tiếp cũng sẽ ảnh hưởng tới mức lãi suất kỳ vọng và có thể làm mức lãi suất không được tốt như đầu tư trực tiếp.

3. So sánh Hình thức đầu tư TP trực tiếp và gián tiếp

Đầu tư trực tiếp hay gián tiếp 1

P/S:

Như vậy, qua việc giới thiệu về hai hình thức đầu tư TP trực tiếp và gián tiếp như trên. NĐT có thể thấy được với mỗi hình thức đầu tư đều có những ưu và nhược điểm khác nhau. NĐT cần tìm hiểu và qua đó, NĐT sẽ có được câu trả lời về hình thức đầu tư TP cụ thể nào.

Ngày nay, khi trình độ NĐT ngày càng được nâng cao và các công cụ hỗ trợ NĐT trong tìm hiểu về thị trường TP ngày càng tốt hơn thì hình thức đầu tư TP trực tiếp đang ngày càng phát triển nhanh chóng. Bộ tài chính cũng đã xây dựng một chuyên trang riêng về thị trường trái phiếu để hỗ trợ NĐT( xem tại đây).  Bên cạnh đó, với sự hỗ trợ ngày càng tốt hơn từ công ty làm dịch vụ tư vấn (là các công ty chứng khoán), thì NĐT trực tiếp có thể trao đổi thường xuyên để nhận được sự tư vấn hỗ trợ đắc lực từ tổ chức chuyên nghiệp này, giúp khắc phục các nhược điểm của hình thức đầu tư này mà không mất thêm chi phí.

TraiphieuViet.vn

BÌNH LUẬN

Xin mời bạn bình luận tại đây
Xin mời điền tên của bạn tại đây